ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ

Main Article Content

ಮೀನಾಕ್ಷಿ

Abstract

ನಾಟಕವು ಮಾನವ ಸಮಾಜದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚರಿತ್ರೆಯೊಂದಿಗೇ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಹಾಗೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕಲಾರೂಪವಾಗಿದೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎನ್ನುವುದು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಆಚರಣೆಗಳು, ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಭಾಷಾ ಬಳಕೆ, ಮನರಂಜನಾ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಂತನಾ ಧೋರಣೆಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನವು ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ.
ನಾಟಕವು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮವಲ್ಲ; ಅದು ಸಮಾಜದ ಒಳಹೊಕ್ಕಿರುವ ಅಸಮಾನತೆಗಳು, ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಸಂಕಟಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಂಶಗಳಾದ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳು, ಭಾಷೆ, ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ನಾಟಕದ ಕಥಾವಸ್ತು ಮತ್ತು ರೂಪವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ನಾಟಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.
ಈ ಅಧ್ಯಯನವು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅರ್ಥ, ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ನಾಟಕವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾಧನವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ನಾಟಕದ ಸಂಬಂಧ, ಕನ್ನಡ ನಾಟಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವ, ಸಮಕಾಲೀನ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಸವಾಲುಗಳು ಹಾಗೂ ನಾಟಕದ ಪರಿವರ್ತನಶೀಲ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಈ ಲೇಖನ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ನಾಟಕವು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಮರು ರೂಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಚಿಂತನಾ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.

Article Details

Section

Research Articles

Author Biography

ಮೀನಾಕ್ಷಿ

ಕನ್ನಡ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿ, ಎಂಇಎಸ್‌ ಕಾಲೇಜು, ಬೆಂಗಳೂರು.

References

ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ, (2010), ಕನ್ನಡ ನಾಟಕ ಪರಂಪರೆ, ಬೆಂಗಳೂರು: ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ.

ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ, (2008), ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ನಾಟಕ, ಬೆಂಗಳೂರು: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ.

ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್, (2012), ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಮಾಜ, ಬೆಂಗಳೂರು: ಅಕ್ಷರ ಪ್ರಕಾಶನ.

ರಂಗನಾಥ ಎನ್., (2005), ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ, ಮೈಸೂರು: ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರಕಾಶನ.

ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಎಂ.ಎನ್., (1998), ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ, ನವದೆಹಲಿ: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರಕಾಶನ.

ನಾಗರಾಜ ಡಿ.ಆರ್., (2003), ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣ, ಧಾರವಾಡ: ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ.

ರಾಮಾನುಜಂ ಎ.ಕೆ., (2001), ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ನವದೆಹಲಿ: ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ.

ಹಂಪ ನಾಗರಾಜಯ್ಯ, (1996), ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಪರಂಪರೆ, ಬೆಂಗಳೂರು: ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರಸಾರಾಂಗ.

ಶೇಷಗಿರಿ ಎಸ್., (2007), ಭಾರತೀಯ ರಂಗಭೂಮಿ ಪರಂಪರೆ, ಬೆಂಗಳೂರು: ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರಸಾರಾಂಗ.

ಮೂರ್ತಿ ಕೆ.ಎಲ್., (1999), ಜನಪದ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ, ಮೈಸೂರು: ಪ್ರಸಾರಾಂಗ, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.

ರಮೇಶ್ ಕೆ., (2015), ಬೀದಿ ನಾಟಕ: ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗ, ಬೆಂಗಳೂರು: ಸಮತಾ ಪ್ರಕಾಶನ.

ಸುಧಾಕರ ಎನ್., (2018), ಸಮಕಾಲೀನ ಕನ್ನಡ ನಾಟಕ, ಮಂಗಳೂರು: ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಲೇಜು ಪ್ರಕಾಶನ.