ವಚನಕಾರ್ತಿಯರ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ರೂಪಕದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ

Abstract

ವಚನಕಾರ್ತಿಯರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಭಕ್ತಿ’ಯ ಕಲ್ಪನೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಆಚರಣಾತ್ಮಕ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಉಪನಿಷತ್ತು ಹಾಗೂ ಪುರಾಣಗಳ ಕಾಲದ ಕರ್ಮಠ ಭಕ್ತಿಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಿ, ಶರಣೆಯರು ಕಾಯಕ, ದೇಹ ಮತ್ತು ಅನುಭಾವಗಳ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತಿಗೆ ಹೊಸ ಭಾಷ್ಯ ಬರೆದರು. ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ, ಮೋಳಿಗೆ ಮಹಾದೇವಿ, ಅಮ್ಮುಗೆ ರಾಯಮ್ಮ ಮುಂತಾದವರು ಗುಡಿ-ಗೋಪುರಗಳ ಸ್ಥಾವರ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ‘ದೇಹವೇ ದೇಗುಲ’ ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಡಂಬಾಚಾರಗಳು ಹಾಗೂ ವ್ರತ-ನೇಮಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆದು, ದೈನಂದಿನ ಬದುಕು, ವೃತ್ತಿ ನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಕಾಯಕಗಳಲ್ಲೇ ದೇವರನ್ನು ಕಾಣುವ ಅವರ ನಿಲುವುಗಳು ಅನನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಪೂಜಾವಿಧಾನವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಅದನ್ನು ಬದುಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗಭೇದವಿಲ್ಲದ ಸಮಾನತೆಯ ಸಾಧನವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟ ಸ್ತ್ರೀ ಸಂವೇದನೆಯ ತಾತ್ವಿಕ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ.