ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತದ ಸಾಧನವಾಗಿ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ

Abstract

ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತದ ಸಾಧನವಾಗಿ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಎನ್ನುವ ಈ ಲೇಖನವು ಆಡಳಿತ ಉತ್ತಮವಾಗಿರಬೇಕಾದರೆ ಹೇಗೆ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜವು ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಮಾನವನಲ್ಲಿರುವ ಸಹಜವಾದಂತಹ ಸಾಂಘಿಕವಾದ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಸಮಾಜ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿರುವ ಜನರ ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಅಥವಾ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡ ಸಂಸ್ಥೆಯೇ ರಾಜ್ಯ. (ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿರುವುದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದೇ ಇದೆ) ಈ ರಾಜ್ಯ ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಎನ್ನುವ ಮೂರ್ತರೂಪದ ಸಂಸ್ಥೆ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. (ಲಾಕ್‌ರವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಪ್ಪಂದ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು) ಈ ಸರ್ಕಾರ ರಾಜ್ಯದ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗುವುದನ್ನು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯೋನ್ಮುಖವಾಗುವುದನ್ನು ಆಳ್ವಿಕೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕಾರ್ಯ ಸ್ವರೂಪದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಲ್ಲದ ಆಳ್ವಿಕೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತಮವಾಗಿಲ್ಲದ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿಸಲು ಹಲವಾರು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು, ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆಗಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಹಲವಾರು ಪರಿಹಾರ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತದ ಸಾಧನವಾಗಿ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದ ಪಾತ್ರ ಎನ್ನುವ ಲೇಖನ ಪ್ರಸ್ತುತವೆನಿಸುತ್ತದೆ.