ಗೀತನಾಟಕ ಪ್ರವೇಶ ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಟಕ ಮತ್ತು ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ

Main Article Content

ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸುಬ್ಬರಾವ್

Abstract

ಭಾರತೀಯ ರಂಗಭೂಮಿಯ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನಾಟಕದ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೇದಗಳ ಸಂವಾದ ಗೀತೆಗಳು, ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳ ವಾಚನ ಪರಂಪರೆ ಹಾಗೂ ಭರತನ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಟಕಗಳ ಉಗಮವನ್ನು ಶೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಥಾನಿರೂಪಣೆ, ಪಾತ್ರಗಳ ಮನಃಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ರಸಭಾವಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಾಗಿ 'ಧ್ರುವ' ಗೀತೆಗಳಂತಹ ಗೇಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಬಗೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಗದ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕಾವ್ಯಮಯ ಹಾಗೂ ನಾದಮಯ ಮಾಧ್ಯಮವಾದ ಸಂಗೀತವು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಹಾಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭೂತಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಸಂಸ್ಕೃತ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಈ ಗೀತ-ನೃತ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಯಕ್ಷಗಾನ, ಬಯಲಾಟದಂತಹ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ವೃತ್ತಿ ರಂಗಭೂಮಿಯವರೆಗೂ (ರಂಗ ಸಂಗೀತ) ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ.

Article Details

Section

Trodden Path

References

A.B. Keith. The Sankrit Drama. Page. 14

ಅದೇ. ಪು.ಸಂ. 15

ಅದೇ. ಪು.ಸಂ. 15

ಅದೇ. ಪು.ಸಂ. 23

ಅದೇ. ಪು.ಸಂ. 26

ಅದೇ. ಪು.ಸಂ. 28

ಅದೇ. ಪು.ಸಂ. 28

ಅದೇ. ಪು.ಸಂ. 28

ಅದೇ. ಪು.ಸಂ. 29

ಅದ್ಯರಂಗಾಚಾರ್. ಭಾರತೀಯ ರಂಗಭೂಮಿ. ಪು.ಸಂ. 69‌

A.B. Keith. The Sankrit Drama. Page. 30

ಅದೇ

ಕೃಷ್ಣಮಾಚಾರಿಯಾರ್. History of Sanskrit Literature. P. 541

ಅದೇ

A.B. Keith-Qtd. The Sankrit Drama. Page. 269

ಅದೇ

Indushekhar. Sanskrit Drama. P. 90

ಅದೇ. ಪು.ಸಂ. 83

ಅದೇ. ಪು.ಸಂ. 83

ನರಸಿಂಹ ಶಾಸ್ತ್ರಿ. ಭರತನ ನಾಟ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ (ಅನು.) - ಅ.-1, ಶ್ಲೋಕ : 115

ಆದ್ಯರಂಗಾಚಾರ್. ಭಾರತೀಯ ರಂಗಭೂಮಿ. ಪುಟ: 70

G. Vander Leeuw-ಉದ್ದೈತ: Indushekhar-Sanskrit Drama and its origin: Page: 47

P. V. Kane. History of Sanskrit Peotics. P. 58

ಕೆ.ಎಲ್. ನರಸಿಂಹಶಾಸ್ತ್ರಿ. ಭರತನ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ (ಅನು)-ಪುಟ : 49 ಅ.5, ಶ್ಲೋಕ :163-ಪುಟ: 182

ಎ.ಆರ್. ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರಿ. ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಟಕ-ಪೀಠಿಕೆ. ಪುಟ: 10

George Thomson. Marxism and Poetry. Page. 22

Hegel. Philosophy of Fine Art: Vol-III. Page. 352

Joseph Kerman. Opera as Drama. Page. 13

Kunjan Nambiar. ʼKathakalil and Dance Dramaʼ-Qtd. Readings on Music-Ed: Gauri Kuppaswamy

ಎ.ಆರ್. ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರಿ-ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಟಕ-ಪುಟ :೨೨

ಶಾರ್ಙ್ಗದೇವ. ʼಸಂಗೀತ ರತ್ನಾಕರʼ. (ಅನು) ಆರ್. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ. ಸ್ವರಗತಾಧ್ಯಾಯ. ಪುಟ: 9

ಅದೇ. ಪುಟ: 22

ಧುಂಡಿರಾಜ ಶಾಸ್ತ್ರಿ. ಉದ್ಧೃತ. ಸಂಗೀತ ರತ್ನಾಕರ. (ಅನು.) ಆರ್. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ. ಪುಟ: 23

ಆರ್. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ. ʼಸಂಗೀತ ರತ್ನಾಕರʼ. (ಅನು). ಉದ್ದೈತ. ಪುಟ: 28

Indushekhar. Sanskrit Drama & its origin. Page: 83

George Thomson. Marxism & Poetry. Page: 37

Manmohan Ghosh. Natya Sastra (Tr.)-Vol-II-ch. 28. Page: 1 & 2

ಡಾ|| ವಿ. ರಾಘವನ್.‌ Qtd. Tarlekar. Studies in Natya Sastra. Page: 145

ಕೆ. ಎಲ್. ನರಸಿಂಹಶಾಸ್ತ್ರಿ. ಭರತನ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ (ಅನು). ಅ. 4, ಶ್ಲೋಕ: 273-276. ಪುಟ: 130-131

ಅದೇ

ಅದೇ. ಅಧ್ಯಾಯ 4. ಶ್ಲೋಕ: 280. ಪುಟ: 132

ಅದೇ. ಅಧ್ಯಾಯ 4. ಶ್ಲೋಕ: 285. ಪುಟ: 132

ಅದೇ. ಅಧ್ಯಾಯ 5. ಶ್ಲೋಕ: 12-15. ಪುಟ: 146

Prof. P. Sambamurthy. Historical Development of Indian Music

Tarlekar. Studies in Natya Sastra. Page: 172

Manmohan Ghosh. Natya Sastra-Vol. II-Ch. 32. Page: 11

Tarlekar. Studies in Natya Sastra. Page: 178

Deshpande. Music in Sanskrit Drama-Readings on Music. Page: 189

ಅದೇ

Indushekhar. Sanskrit Drama and its origin. Page: 139

Tarlekar. Studies in Natya Sastra. Page: 179

Dr. V. Raghavan-Qtd. Tarlekar. Studies in Natya Sastra. Page: 179-80

Abhinavaguptha-Qtd. Tarlekar. Studies in Natya Sastra. Page: 180

Hemachandra-Qtd. Tarlekar. Studies in Natya Sastra. Page: 180

Tarlekar. Studies in Natya Sastra. Page: 181

K. V. Ramachandran. Music & Dance in Kalidasa-Qtd. Tarlekar. Studies in Natya Sastra. Page: 181

T. S. Eliot-Qtd. George Cattul-‘T. S. Eliot’. Page: 88

Ibid

Ibid

ಕಾಳಿದಾಸ. ಮಾಲವಿಕಾಗ್ನಿ ಮಿತ್ರ-ಅಂಕ: 1. ಪದ್ಯ: 4

ಕೆ. ಎಲ್. ನರಸಿಂಹಶಾಸ್ತ್ರಿ. ಭರತನ ನಾಟ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ (ಅನು): ಅಧ್ಯಾಯ 6, ಶ್ಲೋಕ: 10. ಪುಟ: 201

ಎ. ಆರ್. ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರಿ. ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಟಕ: ಪೀಠಿಕೆ. ಪುಟ: 28

ಆದ್ಯರಂಗಾಚಾರ್. ಭಾರತೀಯ ರಂಗಭೂಮಿ. ಪುಟ: 69, 70, 71

ವರದಾವಚಾರಿ. ಉದ್ಧೃತ. History of Sanskrit Literature (Krishnamachari). Page: 134

Indushekhar. Sanskrit Drama & its Origin. Page: 140

Mahabhashya-Qtd. History of Sanskrit Literature (Krishnamachari). Page: 541

Indushekhar. Sanskrit Drama & its Origin.

S. K. De. History of Sanskrit Drama Literature-Qtd. Indushekhar. Sanskrit Drama & its Origin. Page: 140