भाषिक दृष्टिकोन आणि अध्यापन शास्त्र

Main Article Content

वृषाली विलास कदम

Abstract

प्रस्तुत शोधनिबंधात ‘भाषिक दृष्टिकोन आणि अध्यापन शास्त्र’ या दोन महत्त्वपूर्ण संकल्पनांचा व त्यांच्या परस्परसंबंधाचा अभ्यास करण्यात आला आहे. भाषा हे केवळ संवादाचे माध्यम नसून शिक्षण प्रक्रियेचा तो मुख्य आधार आहे. या लेखात संरचनावादी, व्यवहारवादी, संज्ञानवादी आणि संवादात्मक अशा विविध भाषिक दृष्टिकोनांचे विश्लेषण केले आहे. तसेच, अध्यापन शास्त्राची उद्दिष्टे, पद्धती आणि आधुनिक तंत्रांचा आढावा घेतला आहे. भाषिक दृष्टिकोन भाषेचे स्वरूप स्पष्ट करतो, तर अध्यापन शास्त्र ती भाषा प्रभावीपणे शिकवण्याची दिशा देते. राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण २०२० च्या संदर्भात, या दोन्ही घटकांचा योग्य समन्वय साधल्यास भाषा-अध्यापन प्रक्रिया अधिक अर्थपूर्ण, कौशल्यपूर्ण आणि विद्यार्थीकेंद्रित होऊ शकते, हा निष्कर्ष यात मांडला आहे.

Article Details

Section

Research Articles

Author Biography

वृषाली विलास कदम

मराठी विभाग प्रमुख, मराठा मंडळ पदवी महाविद्यालय, बेळगाव.

 

References

मातृभाषा अध्यापन पद्धती: ग. वि. अकोलकर, दुसरी आवृत्ती, श्रीविद्या प्रकाशन पुणे, १४ जानेवारी १९७०, पृष्ठ क्रमांक १७.

तत्रैव, पृष्ठ क्रमांक १६.

नवशिक्षण प्रवाह आणि प्रवृत्ती: ग. वि. अकोलकर आणि पाटणकर, ज्योती प्रकाशन, प्रथम आवृत्ती, जानेवारी १९५८, पृष्ठ क्रमांक ८.

अध्यापन पद्धतीची मूलतत्त्वे: श्री विद्या प्रकाशन, प्रा. ग. वि. अकोलकर, दुसरी आवृत्ती, २६ जानेवारी १९७०, पृष्ठ क्रमांक १७.

मराठीचे अध्यापन: ग. वि. अकोलकर आणि ना. वि. पाटणकर, व्हीनस प्रकाशन पुणे, चौथी आवृत्ती मे १९५९, पृष्ठ क्रमांक ९१.

भाषाविज्ञान व भाषा अध्यापन – विविध ग्रंथ.

शिक्षणशास्त्र व अध्यापन पद्धती.

राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण २०२०.

मराठी भाषा अध्यापनविषयक संदर्भ साहित्य.