अनुवादित साहित्याचे स्वरूप

Abstract

प्रस्तुत लेख यशवंत राऊत यांच्या ‘अनुवादित साहित्याचे स्वरूप’ या लेखावर आधारित आहे, ज्यात अनुवाद या संकल्पनेची व्याप्ती आणि महत्त्व स्पष्ट केले आहे. जागतिकीकरणाच्या युगात अनुवाद कलेला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. डॉ. राऊत यांच्या मते, ‘अनुवाद’ ही व्यापक संज्ञा असून ‘भाषांतर’ हा तिचाच एक प्रकार आहे. एका भाषेतील आशय व अनुभव दुसऱ्या भाषेत सकसपणे उतरवण्यासाठी अनुवादकाला मूळ आणि लक्ष्य अशा दोन्ही भाषांचे सखोल ज्ञान असणे आवश्यक आहे. या संदर्भात, लेखात वि. वा. शिरवाडकर यांच्या रूपांतरित नाटकांचा आढावा घेण्यात आला आहे. ‘दूरचे दिवे’ (‘आयडियल हसबंड’) आणि ‘राजमुकुट’ (‘मॅकबेथ’) यांसारख्या कलाकृतींमध्ये शिरवाडकरांनी पाश्चात्त्य कथानकांना भारतीय आचार-विचारात यशस्वीरीत्या बसवले. ‘नटसम्राट’ हे ‘किंग लियर’वर आधारित असले तरी, शिरवाडकरांनी केलेले हे रूपांतरण मराठी रंगभूमीवरील एक अव्वल दर्जाची कलाकृती ठरले. शिरवाडकरांनी जगप्रसिद्ध नाटककारांच्या कृतींचे रूपांतर करून मराठी साहित्य समृद्ध केले आहे.