साहित्य, समाज आणि संस्कृती : एक अनुबंध

Abstract

प्रस्तुत लेख साहित्य, समाज आणि संस्कृती यांच्यातील अविभाज्य संबंधाचा अनुबंध स्पष्ट करतो. साहित्य हे समाजाचा आरसा असून, ते मानवी जीवन, समस्या, रूढी आणि परंपरा यांचे प्रतिबिंब दर्शवते. साहित्यातूनच समाजाचे वैचारिक, मानसिक आणि सांस्कृतिक पोषण होते. कलाकृतीकार आपल्या लेखनातून सामाजिक जाणीव व समस्या निवारण्यासाठी प्रेरणा देतात. संस्कृती म्हणजे प्रकृतीवर केलेले संस्कार असून, साहित्यातून तिचे दर्शन घडते आणि तिचे संवर्धन होते. आधुनिक काळात तंत्रज्ञानाच्या प्रभावामुळे आणि जागतिकीकरणामुळे पारंपरिक जीवनमूल्ये व संस्कृती संपुष्टात येण्याची भीती व्यक्त होत आहे. लेखकाने सृजनशील साहित्याच्या गरजेवर जोर दिला आहे, जेणेकरून राष्ट्रीय संचितांचे रक्षण होऊन, समाजात माणुसकी, कुटुंबवत्सलता आणि सकारात्मक जीवनमूल्ये पुन्हा रुजतील. साहित्य, समाज आणि संस्कृती परस्परांना पूरक ठरत असल्याने, या तीनही घटकांचे संवर्धन करणे काळाची गरज आहे.