मराठी साहित्य आणि संस्कृती

Abstract

मराठी भाषा ही केवळ संवादाचे माध्यम नसून ती समृद्ध परंपरा, संस्कृती आणि भावविश्व घेऊन उभी आहे. मराठी साहित्य आणि संस्कृती यांचे नाते अतूट आहे, जेथे साहित्य संस्कृतीचा आरसा आहे आणि संस्कृती साहित्याला पोषण देणारी भूमी आहे. संस्कृती ही समाजाची जीवनपद्धती असून त्यात भौतिक, मानसिक घटक, रूढी आणि मूल्ये समाविष्ट आहेत. साहित्य हे एक सांस्कृतिक घटक ठरून संस्कृतीच्या जडणघडणीत सहभागी होते. लेखकाच्या प्रतिभेतून व संवेदनशीलतेतून संस्कृती सिद्ध होते. अव्वल इंग्रजी कालखंडात श्रवण संस्कृतीकडून वाचन संस्कृतीकडे झालेले संक्रमण महत्त्वाचे ठरले. आधुनिक साहित्याने स्वातंत्र्य, समता आणि लोकशाहीची मूल्ये स्वीकारली. थोडक्यात, साहित्य आणि संस्कृतीने परस्परांवर प्रभाव टाकत समाजमन घडवले आहे.