ಪರಿಸರ ಸ್ತ್ರೀವಾದ: ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ

Main Article Content

ಡಾ. ರೇಖಾ ನೀರಲಗಿ

Abstract

ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮೇಲಾಗುವ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಆಧುನಿಕ ‘ಪರಿಸರ ಸ್ತ್ರೀವಾದ’ದ (Ecofeminism) ಮೂಲ ಆಶಯಗಳು ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನದ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಂಡಿವೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ವಸ್ತುವಾಗಿ ನೋಡುವ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಕ್ಕನಂತಹ ಶರಣೆಯರು ಪರಿಸರವನ್ನು ದೈವತ್ವ ಹಾಗೂ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿದ ಬಗೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಡುವಿನ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧ, ಸುಸ್ಥಿರ ಬದುಕು ಹಾಗೂ ಸಕಲ ಜೀವರಾಶಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಕರುಣೆಯನ್ನು ಶರಣರ ವಚನಗಳು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ನಾಶದಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳಿಗೆ, 800 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ವಚನಕಾರರ ತಾತ್ವಿಕ ನಿಲುವುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಹೇಗೆ ಪ್ರಬಲ ‘ಪರಿಸರ-ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಮ್ಯಾನಿಫೆಸ್ಟೋ’ ಆಗಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

Article Details

Section

Research Articles

Author Biography

ಡಾ. ರೇಖಾ ನೀರಲಗಿ

ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು, ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು, ಗದಗ.

How to Cite

ರೇಖಾ ನೀರಲಗಿ. (2026). ಪರಿಸರ ಸ್ತ್ರೀವಾದ: ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ. ಅಕ್ಷರಸೂರ್ಯ (AKSHARASURYA), 16(06), 150 to 153. https://aksharasurya.com/index.php/latest/article/view/2236

References

ಕಲಬುರ್ಗಿ ಎಂ. ಎಂ. (ಪ್ರಧಾನ ಸಂ.), (1993), ಸಮಗ್ರ ವಚನ ಸಂಪುಟಗಳು, ಬೆಂಗಳೂರು: ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ.

ಬಸವರಾಜು ಎಲ್. (ಸಂ.), (1998), ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ವಚನ ಸಂಪುಟ, ಮೈಸೂರು: ಗೀತಾ ಬುಕ್ ಹೌಸ್.

ಹಿರೇಮಠ ಆರ್. ಸಿ. (ಸಂ.), (1968), ಶಿವಶರಣೆಯರ ವಚನಗಳು, ಧಾರವಾಡ: ಪ್ರಸಾರಾಂಗ, ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.

ವಿವಿಧ ಲೇಖಕರು / ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ (ಸಂ.), (2006), ಪರಿಸರ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಚಳುವಳಿಗಳು (ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು), ಹಂಪಿ: ಪ್ರಸಾರಾಂಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.

ಶ್ರೀಮತಿ ಎಚ್. ಎಸ್., (2001), ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆ, ಹಂಪಿ: ಪ್ರಸಾರಾಂಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.

Ecofeminism, Maria Mies And Vandana Shiva, Rawat Publications, Jaipur.

Staying Alive: Women, Ecology, And Development, Vandana Shiva, Zed Books, London.