ಶರಣರು ಮತ್ತು ಕುಲಕಸುಬುಗಳು

Abstract

12ನೇ ಶತಮಾನದ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಕಾಯಕದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರಿ, ಶ್ರಮಗೌರವವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದ ಅಪೂರ್ವ ಕಾಲಘಟ್ಟವಾಗಿದೆ. ‘ಅನುಭವ ಮಂಟಪ’ದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಸ್ವರಾಜ್ಯದ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಶರಣರು ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದರು. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ವೃತ್ತಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದ ಜಾತೀಯತೆ ಮತ್ತು ಮೇಲು-ಕೀಳುಗಳ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಕುಲಕಸುಬಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ನಿಷ್ಠೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಶುದ್ಧತೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ ಅದು ‘ಕಾಯಕ’ವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉನ್ನತಿಗೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಸವಾದಿ ಪ್ರಮಥರು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು. ಅಂಬಿಗ, ಮಡಿವಾಳ, ಸಮಗಾರ, ನೇಕಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಶ್ರಮಿಕ ವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಶರಣರು ತಮ್ಮ ಕಾಯಕದ ಮೂಲಕವೇ ಮುಕ್ತಿ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಬಗೆ ಹಾಗೂ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಕಸುಬುಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶರಣರ ಕಾಯಕ ಮೀಮಾಂಸೆಯು ಇಂದಿಗೂ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.