ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಹಾಗೂ ಸುಧಾರಿತ ಮಾಹಿತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸ್ನೇಹಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಯಶಸ್ಸು ಅದರ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ 2005 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ‘ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ’ ನಾಗರಿಕರ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿತು. ಆದರೆ, ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದು ಎರಡು ದಶಕಗಳು ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಡತ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಅರ್ಜಿಗಳ ವಿಳಂಬ ಮತ್ತು ಮಿತಿಮೀರಿದ ಮಾನವ ಶ್ರಮದಿಂದಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತಿವೆ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಬಿಗ್ ಡೇಟಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಳವಡಿಕೆಯು ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರುರೂಪಿಸಬಲ್ಲದು.
ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷಾ ಚಾಟ್ಬಾಟ್ಗಳು, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಅರ್ಜಿ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಡೇಟಾಬೇಸ್ಗಳು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಡತಗಳ ತ್ವರಿತ ಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಟಣೆಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕೆಲಸದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲ ಆಶಯವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತಾ, ಆಧುನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸಮನ್ವಯದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪಾರದರ್ಶಕ, ವೇಗ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಸುಧಾರಿತ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಮತ್ತು ಬಿಗ್ ಡೇಟಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೊರೆಯಾಗದಂತೆ ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.
Article Details
Section
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
How to Cite
References
Government of India. (2005). The Right to Information Act, 2005. New Delhi: The Gazette of India.
Mishra, N. (2020). E-Governance and RTI: Transforming Bureaucracy in India. Mumbai: Himalaya Publishing House.
Gupta, A. (2021). Digital Transformation in Indian Governance: Post-Pandemic Trends. Indian Journal of Public Administration, 67(2), 185-198.
Bhardwaj, A. (2019). Right to Information: A Tool for Good Governance and Transparency in India. New Delhi: Deep & Deep Publications.
Dharanesha, S. T. (2025). Good Governance Through Digital India Initiatives: An API-Driven Transformation. Scholarly Research Journal for Interdisciplinary Studies, 14(89), 14-20.
Chakrabarty, B., & Chand, P. (2016). Public Administration in a Globalizing World: Theories and Practices. New Delhi: SAGE Publications.
Mishra, N. (2020). E-Governance and RTI: Transforming Bureaucracy in India. Mumbai: Himalaya Publishing House.
Narayana, P. S. (2018). Commentaries on the Right to Information Act. Hyderabad: Asia Law House.
Nielsen, J. (2023). User-Friendly AI Systems in Public Sector Administration. Boston: MIT Press.
Prabhu, S. (2022). Automation and AI in Indian E-Governance Portals. Journal of Political Studies, 29(1), 45-62.
Roy, A. (2013). The RTI Story: Power to the People. New Delhi: Roli Books.
Satyanarayana, J. (2012). Managing Transformation: E-Government Strategies for India. New Delhi: SAGE Response.
Sharma, P. (2024). Balancing Transparency and Privacy in the Age of AI and Big Data. Indian Journal of Law and Technology, 20(2), 112-130.
Dharanesha, S. T. (2026). Artificial Intelligence in Public Service Delivery System in Karnataka: An Analysis. International Journal of Research in Tourism, Society and Humanities, 15(2), 112-118.
Singh, S., & Vatuk, S. (2015). RTI Act: Evaluation and Impact Assessment. New Delhi: Oxford University Press.
Subba Rao, V. (2021). Information Technology and Administrative Reforms in India. Bangalore: Central Law Publications.
Sudarshan, R. (2019). Judiciary and the Right to Information in India. Supreme Court Journal, 4(1), 22-35.
United Nations Development Programme (UNDP). (2022). Artificial Intelligence for Citizen-Centric Governance: Global Best Practices. New York: UNDP Digital Library.
Venkatesh, V., & Davis, F. D. (2020). User Acceptance of Information Technology in Public Administration. MIS Quarterly, 44(3), 1565-1590.
World Bank. (2023). World Development Report: Data for Better Lives. Washington, DC: World Bank Publications.