ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಪ್ರಜ್ಞೆ

Abstract

ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿಪರ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಮಾನವ–ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ಜೀವನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಬಸವಣ್ಣನವರಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಶರಣ ಪರಂಪರೆಯ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ, ಜೀವಜಾಲ, ನೆಲ–ನೀರು–ಗಾಳಿ–ಅಗ್ನಿ ಮೊದಲಾದ ಪಂಚಭೂತಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾನವನ ನೈತಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಈ ಲೇಖನವು ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಹಸಿರು ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ತಾತ್ವಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ಶರಣರ ವಚನಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಉಪಯೋಗದ ವಸ್ತುವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಮಾನವನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಪರಿಸರ ಸಂಕಟಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯವು ನೀಡುವ ಪರಿಸರ ನೈತಿಕತೆ, ಸಂಯಮ, ಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ಸಹಜ ಜೀವನದ ಸಂದೇಶಗಳು ಇಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖನ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.