ಡಾ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ - ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು - ರತ್ನಾಕರ ಮಲ್ಲಮೂಲೆ, (ಅಕ್ಷರಸೂರ್ಯ (AKSHARASURYA), 2026)
ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೇಖನವು ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಹೋದರತ್ವದ ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಿಲ್ಲದೆ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವು ಅಸ್ಥಿರ ಎಂದು ಇದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ‘ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಿಭಜನೆ’ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಮೋಚನೆಗಾಗಿ ‘ನವಯಾನ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ’ವನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ತಂದ ಹಿಂದೂ ಕೋಡ್ ಬಿಲ್, ರಾಜ್ಯ ಸಮಾಜವಾದ ಮತ್ತು ‘ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಘಟನೆ, ಹೋರಾಟ’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ದಮನಿತರ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಈ ಲೇಖನವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
Keywords: ನವಯಾನ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ; ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ; ಜಾತಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ; ಲಿಂಗ ನ್ಯಾಯ; ರಾಜ್ಯ ಸಮಾಜವಾದ