ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಮಹದೇಶ್ವರರ ಕಾವ್ಯ ಪರಂಪರೆ - ಪಿ. ಬಿ. ಮಧು, (ಅಕ್ಷರಸೂರ್ಯ (AKSHARASURYA), 2023)
ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕರಾದ ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರರ ಜನಪದ ಕಾವ್ಯ ಪರಂಪರೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿವೆ. ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆಗೆ ಬಂದ ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿಯ ಪವಾಡಗಳು ಮತ್ತು ತತ್ವಪ್ರಚಾರವನ್ನು ನೀಲಗಾರರು ಕಾವ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ ಭಾಗದ ಏಳುಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಮಹದೇಶ್ವರನ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು 'ದೇವರ ಗುಡ್ಡರು' ಪರಂಪರಾಗತವಾಗಿ ಕಂಸಾಳೆಯ ನಾದದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಎರಡೂ ಮೌಖಿಕ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಥನಗಳಾಗಿರದೆ, ಆಯಾ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು, ವಿಧಿ-ನಿಷೇಧಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅನನ್ಯತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಬಗೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವೇಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
Keywords: ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ; ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ; ಜನಪದ ಕಾವ್ಯ; ನೀಲಗಾರರು; ದೇವರ ಗುಡ್ಡರು