ಮೈಸೂರು ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ: ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯಾಮ - ಎ. ಆರ್. ಮಹೇಂದ್ರ, (ಅಕ್ಷರಸೂರ್ಯ (AKSHARASURYA), 2023)
ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೈಸೂರು ನಗರದ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಿಯು ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ವಧಿಸಿದ ಕಥೆ, ದೇವಸ್ಥಾನದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ, ಆಗಮಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರ ಪೂಜಾರಿಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕಣ್ಣಕನ್ನಡಿ ಉತ್ಸವ, ಬಾಯಿ ಬೀಗದ ಹಬ್ಬದಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ ಕಾಣಿಕೆಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಆಚರಣೆಗಳು ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿಯ ಆರಾಧನಾ ವಿಧಾನಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಜಾತಿ-ಪಂಗಡಗಳ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
Keywords: ಮೈಸೂರು ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ; ಮಹಿಷಾಸುರ ಮರ್ಧಿನಿ; ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆ; ಕಣ್ಣಕನ್ನಡಿ ಉತ್ಸವ; ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ