ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನೋತ್ತರ ಮುಸ್ಲಿಂ ವೃತ್ತಿಪರ ಪಂಗಡಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ - ರಾಜೇಸಾ ಮುಜಾವರ; ಎಮ್.ಎನ್. ಬೆನ್ನೂರ (ಅಕ್ಷರಸೂರ್ಯ (AKSHARASURYA), 2026)
ಕ್ರಿ. ಶ. 7ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಮರುಭೂಮಿ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಹೊಸ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವಂತೆ, ಹಜರತ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅವರ ದಿವ್ಯ ಬೋಧನೆಗಳಿಂದ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ ಉದಯಗೊಂಡಿತು. ಏಕೇಶ್ವರವಾದ, ಸಹೋದರತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ಎಂಬ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿಕೊಂಡ ಈ ಧರ್ಮವು ಕ್ಷಿಪ್ರವೇಗದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹರಡಿತು. ಅರೇಬಿಯಾದ ಸೀಮೆಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಇಸ್ಲಾಂ ಸಿರಿಯಾ–ಪಾಲೆಸ್ಟೈನ್‌ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗ, ಈಜಿಪ್ಟ್–ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ವಲಯ, ಪರ್ಷಿಯಾ–ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ತನ್ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಪಂದನವನ್ನು ಹರಡಿತು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇಸ್ಲಾಂ ಪ್ರವೇಶವು ಮೊದಲಿಗೆ ಗಜ್ನಿ ಮತ್ತು ಘೋರಿಯರ ದಾಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ಆರಂಭವಾಗಿ, ನಂತರ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಮತ್ತು ಮೊಘಲರ ವೈಭವಶಾಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಚರಿತ್ರೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಈ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶ್ರೇಣಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತ ಉದಯದೊಂದಿಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಶ್ರಾಂತವಾಯಿತು. ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಅನೇಕ ಪಂಗಡಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡವು. ಮೊದಲಿಗೆ 73 ಇದ್ದ ಈ ಪಂಗಡಗಳು ಇಂದಿಗೆ 150ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಚಪ್ಪರಬಂದ, ಭಗವಾನ, ಪಿಂಜಾರ, ನಾಲಬಂದ, ಖುರೇಷಿ, ಮೆಹತಾರ, ಮಾಪಿಳ್ಳೆ, ಬ್ಯಾರಿ ಮುಂತಾದ ಪಂಗಡಗಳು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕುಟುಂಬದ ಗುರುತಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ವೃತ್ತಿಪರ ಪಂಗಡಗಳು ಭಾರತದ ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯ, ಕೌಶಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬಣ್ಣವನ್ನು ತುಂಬಿದ್ದು, ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮಾಜದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.