ಹೆಚ್. ನಾಗವೇಣಿಯವರ ಕಸಬರಿಕೆ ಕತೆಯಲ್ಲಿ: ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಜಾತಿ ರಾಜಕಾರಣ - ಮಧು ಟಿ. (ಅಕ್ಷರಸೂರ್ಯ (AKSHARASURYA), 2023)
ಹೆಚ್. ನಾಗವೇಣಿಯವರ ’ಕಸಬರಿಕೆ’ ಕಥೆಯು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿರುವ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ಜಾತಿಯು ಕೇವಲ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಮತ್ತು ಇಡುವ ಹೆಸರುಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಹೇಗೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಲೇಖನವು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕಥೆಯ ಪಾತ್ರಗಳಾದ ಅಮ್ಮಣ್ಣಿಯಮ್ಮನ ಜಾತಿ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಮಂಜಪ್ಪ-ಚಂದುವಿನ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಪ್ರೀತಿಯ ಮುಖಾಮುಖಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ತಳಸಮುದಾಯದ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಲೇ, ಜಾತಿಯ ಸಂಕೋಲೆಗಳನ್ನು ಮೀರುವ ಶಕ್ತಿ ಕೇವಲ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವೆಂಬ ಆಶಯವನ್ನು ಈ ಬರಹವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.