ಮಹಿಳಾ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯತೆ - ಶುಭಾ ಮರವಂತೆ (ಅಕ್ಷರಸೂರ್ಯ (AKSHARASURYA), 2025)
ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹೊಂದುವ ಕಥಾ ಸಂವಿಧಾನ, ನವೀನ ತಂತ್ರ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ನಾವೇ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುದರ ಮೂಲಕ ಯಕ್ಷರಂಗದಲ್ಲೊಂದು ಮಹಿಳಾ ಲೋಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಸವಾಲು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿದೆ. ನಮ್ಮ ನಡೆಯಲ್ಲಿ ಅನನ್ಯತೆಯ ದಾರಿ ಗುರುತುಗಳು ಬೇಕಾಗಿವೆ. ಪ್ರಯೋಗಶೀಲ ಮನಸ್ಸು ಬೆಳೆದರೆ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಏಕತಾನತೆಯನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರು ಮುರಿದು ಮರು ಕಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಮೊದಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಯಕ್ಷಗಾನ ನೋಡುವುದೆ ಅಪರಾಧವೆಂದು ಭಾವಿಸುವ ಕಾಲಘಟ್ಟದಿಂದ ಬಹುದೂರ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಗಂಡಸೊಬ್ಬನೆ ಕಲಾವಿದನಾಗಿ ಅವನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಇದ್ದು ಕುಟುಂಬದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದು ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲ ಈಗ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಂದಾಗಿ ಮನೆ ಮನೆಯು ಕಲಾ ಕುಟೀರವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆ ತಾನೂ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಆ ದೆಸೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಾ ಕುಟುಂಬವನ್ನೆ ಆ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ವಿಶ್ವಕಲೆಯ ಮರು ಚೇತನಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದೆ. ಮೇಳ ಎಂಬ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಯೋಚಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇಂದು ಜಾತಿ ಧರ್ಮ ಮೀರಿ ಕಲಾವಿದೆಯರು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆರ್ಷಿಯಾ ಎನ್ನುವ ಮಂಗಳೂರಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆ ವೇಷ ಕಟ್ಟುವುದನ್ನು ನೊಡಿದರೆ, ಮಕ್ಕಳು, ವಿಕಲಚೇತನರು ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಯಕ್ಷಗಾನವು ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ದಿಕ್ಕು ತೃಪ್ತಿ ತಂದಿದೆ. ಪ್ರಸಂಗ ರಚನೆ, ಹಿಮ್ಮೇಳ, ಮುಮ್ಮೇಳ, ಅಧ್ಯಯನ, ಸಂಶೋಧನೆ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಮುನ್ನಡೆ ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆ. ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಅವಕಾಶ ದೊಡ್ಡದು. ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಕಲಾವಿದ ತಾನು ನಿಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಲಾರದ್ದನ್ನು ಕಲೆಯ ಮೂಲಕ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಲಿಂಗಾತೀತ ದೇಹ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಮಹಿಳೆ ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವುದು ಸಹಜವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಕಲಾವಿದೆಯರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.